Izo staklo (u narodu “termopan”) čine dvije ili tri staklene ploče razdvojene hermetički zatvorenim međuprostorom. Oznaka 4-16-4 znači: staklo od 4 mm, međuprostor od 16 mm i staklo od 4 mm. Ug je koeficijent prolaza toplote kroz staklo u W/m²K, gdje je niži broj bolji, a Low-E je nevidljivi metalni premaz koji vraća toplotu u prostor i otprilike prepolovi gubitke.
Kako se čita oznaka izo stakla
Oznaka se piše redom od vanjske prema unutrašnjoj strani, u milimetrima. Brojevi naizmjenično označavaju staklo i međuprostor.
- 4-16-4: dvoslojno izo staklo, ukupne debljine 24 mm.
- 4-12-4-12-4: troslojno izo staklo s dva međuprostora od 12 mm, ukupno 36 mm.
- 6-16-44.2: vanjsko staklo 6 mm, međuprostor 16 mm, unutrašnje laminirano staklo 44.2 (dvije ploče po 4 mm i dvije PVB folije od 0,38 mm).
- 4LowE-16Ar-4: dodatne oznake govore da jedno staklo ima Low-E premaz, a da je međuprostor ispunjen argonom.
Proizvođači ponekad dodaju oznake za kaljeno staklo (npr. ESG ili T), za “topli” distancer ili za vrstu premaza. Ako neka oznaka nije jasna, tražite tehnički list stakla.
Šta je Ug vrijednost i koliko je dobra
Ug (g od engleskog “glazing”) pokazuje koliko toplote u vatima prođe kroz kvadratni metar stakla pri razlici temperature od jednog stepena. Što je broj manji, staklo bolje izoluje.
| Sastav | Približna Ug vrijednost (W/m²K) | Komentar |
|---|---|---|
| Jednostruko staklo 4 mm | oko 5,8 | Staro stanje, velik gubitak toplote |
| 4-16-4, zrak, bez premaza | oko 2,7–2,9 | Starija izo stakla |
| 4-16-4, Low-E, zrak | oko 1,4–1,5 | Znatno bolje od starog termopana |
| 4-16-4, Low-E, argon | oko 1,0–1,1 | Današnji uobičajeni standard |
| Troslojno, 2 × Low-E, argon | oko 0,5–0,7 | Niskoenergetske i pasivne kuće |
Vrijednosti su orijentacione i zavise od konkretnog premaza i širine međuprostora. Tačan podatak piše u deklaraciji proizvođača.
Ug nije isto što i Uw
Ug se odnosi samo na staklo. Uw (w od “window”) je vrijednost cijelog prozora, zajedno s ramom i distancerom. Uw je gotovo uvijek nešto lošiji od Ug, jer ram i ivica stakla slabije izoluju. Kod poređenja ponuda provjerite koji od ta dva broja vam je naveden.
Low-E premaz: kako radi
Low-E (low emissivity, niska emisivnost) je tanak sloj metalnih oksida, najčešće na bazi srebra, nanesen na jednu stranu stakla. Propušta vidljivu svjetlost, ali reflektuje toplotno (infracrveno) zračenje nazad u prostoriju.
- Premaz se najčešće nalazi unutar međuprostora, gdje je zaštićen od habanja i vlage.
- Površine stakla broje se od vani: 1 je vanjska strana, 4 unutrašnja strana dvoslojnog stakla. Za kuće koje se griju Low-E je obično na poziciji 3, a solar control premaz na poziciji 2.
- Staklo s premazom je gotovo jednako prozirno kao obično. U određenom svjetlu može imati blagu nijansu.
Argon, distancer i sušač
Argon
Argon je inertni plin koji slabije provodi toplotu od zraka. Međuprostor se puni do oko 90% argona, što Ug vrijednost dodatno spušta za oko 0,3 W/m²K. Plin je bezbojan i bezopasan. Kripton izoluje još bolje, ali je skuplji i rjeđe se koristi.
Distancer
Distancer je okvir koji drži ploče na razmaku. Klasični je od aluminija, a “topli” (warm edge) od nehrđajućeg čelika ili plastike. Topli distancer smanjuje hladnu ivicu stakla, pa se uz rub prozora manje stvara kondenzacija.
Sušač i zaptivanje
U distanceru je sušač (molekularno sito) koji upija ostatak vlage iz međuprostora. Ivica je zaptivena u dva sloja, pa je jedinica hermetički zatvorena. Standard za izo staklo je EN 1279.
Dvoslojno ili troslojno izo staklo
Troslojno staklo izoluje bolje, ali je teže za oko polovinu (4-12-4-12-4 ima oko 30 kg/m², a 4-16-4 oko 20 kg/m²), deblje i propušta nešto manje svjetla i sunčeve toplote. Ima najviše smisla kod novih, dobro izolovanih kuća i na sjevernim fasadama. Kod zamjene stakla u postojećim prozorima ograničenje je širina rama: troslojno staklo od 36 mm i više jednostavno ne stane u stariji profil. U tom slučaju moderno dvoslojno staklo s Low-E premazom i argonom donosi najveći pomak.
Uz Ug vrijednost, na deklaraciji ćete vidjeti i g-vrijednost (koliko sunčeve energije prolazi, u procentima) i Lt (propusnost svjetla). Za prostorije okrenute jugu, gdje ljeti bude vruće, isplati se niža g-vrijednost.
Posebne vrste izo stakla
Osim toplotne izolacije, izo staklo može rješavati i druge probleme. Kombinacija se bira prema mjestu ugradnje:
- Zvučna izolacija: ploče različitih debljina (npr. 6 i 4 mm) i laminirano staklo sa zvučnom PVB folijom bolje prigušuju buku saobraćaja od simetričnog 4-16-4.
- Sigurnost: laminirana ploča s unutrašnje strane otežava provalu i drži komade stakla nakon loma. Kaljena ploča se koristi uz podove, vrata i velike površine.
- Privatnost: za kupatila i ulaze jedna ploča može biti satinirana ili ornamentna, pa izo staklo propušta svjetlo, ali ne i pogled.
Ako mijenjate cijele prozore, pogledajte i našu stranicu PVC prozori i vrata po mjeri, gdje su opisani profili, izo staklo i ugradnja.
Česta pitanja
Da li je termopan isto što i izo staklo?
Da. Termopan je udomaćeni naziv za izo staklo, odnosno izolaciono staklo od dvije ili više ploča s hermetički zatvorenim međuprostorom. Stručni naziv je izo staklo ili IGU, a proizvodi se prema standardu EN 1279.
Koja Ug vrijednost je dobra za kuću?
Za novu gradnju i zamjenu stakla danas se najčešće bira dvoslojno staklo s Low-E premazom i argonom, s Ug oko 1,0–1,1 W/m²K. Troslojno staklo s Ug oko 0,5–0,7 W/m²K ima smisla kod niskoenergetskih kuća.
Kako znati da li moje staklo ima Low-E premaz?
Najpouzdanije je provjeriti oznaku na distanceru ili dokumentaciju prozora. Kod kuće možete prinijeti upaljač ili lampicu: u staklu se vidi više odraza plamena, a odraz na premazanoj površini ima blago drugačiju boju od ostalih.
Zašto se izo staklo zamagli iznutra, između ploča?
To znači da je zaptivanje popustilo i da je vlaga ušla u međuprostor, a sušač je zasićen. Takvo staklo se ne može očistiti ni popraviti. Rješenje je zamjena cijele izo jedinice, a ram obično ostaje isti.
Izo staklo se kombinuje sa sigurnosnim staklima, pa pogledajte i stranice o kaljenom staklu po mjeri i laminiranom staklu. Za savjet oko zamjene ili izbora stakla nazovite 061 903 185.
